معیارهای انتخاب یک موضوع تحقیقاتی چیست

 موضوع باید مناسبت داشته باشد: یعنی جزء اولویتهای مهم و اساسی در نظر محقق  باشد
2- اجتناب از دوباره‌کاری در موضوع طرح: برای اینکه بدانیم موضوع مورد تحقیق ما تکراری است یا خیر و آیا ارزش تحقیق دارد یا خیر باید یک بررسی متون داشته باشیم که با توجه به امکانات موجود و در دسترس کار بسیار ساده است ما می‌توانیم با مراجعه به مقالات داخلی و خارجی، خلاصه کنگره‌ها تماس با سایر محققینی که درخصوص موضوع پژوهش یا موضوعات مشابه کار کرده‌اند و همچنین استفاده از اینترنت و بانکهای اطلاعاتی که اخیراً تعدادی از آنها در سایت دانشگاه ها  در دسترس می‌باشد نظری اجمالی به کارهای سایر محققین داشته باشیم البته ذکر این نکته لازم است که زمانی می‌گوئیم یک موضوع تکراری که تمام ابعاد و موضوع مثل هم باشند. ولی اگر از نظر زمانی یا مکانی با هم متفاوت باشند ، دیگر موضوع تکراری نخواهد بود.

۳-موضوع قابلیت اجراء را داشته باشد: یعنی آیا تمام امکانات و شرایط لازم جهت انجام تحقیق درخصوص موضوع مذبور در آن مکان فراهم است یا خیر؟ و یک موضوع حتی اگر تمام ویژگی‌های لازم را داشته باشد اما قابل انجام نباشد موضوع خوبی نخواهد بود.

4-  کاربردی و مناسب با زمان و مقرون به صرفه باشد: عملاً مطالعاتی در اولویت پژوهشی قرار دارند که با حداقل هزینه جنبه کاربردی داشته و نتیجه آن برای برنامه‌ریزان و مدیران در جهت تأمین نیاز جامعه در زمان حال یا آیندة نزدیک مفید واقع شود.

5- نداشتن موانع اخلاقی: در مطالعاتی که در آن جامعة مورد مطالعه انسان بوده و مداخله‌ای بر سوژه‌های انسانی صورت می‌گیرد، رضایت‌مندی و حفظ حرمت انسانی و محرمانه نگاه داشتن اطلاعات بسیار ضروری است.

6-  مقبولیت سیاسی و فرهنگی: موضوع مورد مطالعه باید مورد پذیرش فرهنگ و عرف جامعه بوده و هیچگونه تضادی با سیاست کشور نداشته باشد.

 
نکات مهم در نوشتن عنوان موضوع:
عنوان موضوع از همة قسمتهای کار بیشتر خواننده دارد پس در انتخاب عنوان باید دقت کرده و به نکات زیر توجه کرد.
1- عنوان نباید خیلی کوتاه و یا خیلی طویل باشد.
2-  دربرگیرندة تمام محتویات کار تحقیقاتی باشد.
3- از به کار بردن مخففها، اصطلاحات و کلمات غیر مصطلح و کلمات انگلیسی که معادل فارسی دارند اجتناب شود.
4- به صورت خبری نوشته شده و از عناوین اختصاری استفاده نشود.
5-  سال و مکان انجام تحقیق حتماً ذکر شود.

بیان مسئله یا مشکل (ضروری اجرای پژوهش)
بیان مسئله باید مختصر و دقیق (حداکثر 1 صفحه) و با ذکر منابع نوشته شده و در نگارش آن به نکات زیر توجه کرد.
1- مسئله و مشکل چیست؟ با جملاتی کوتاه و شیوا ماهیت، شدت، وسعت و عوامل موثر بر مسئله را ذکر کنید
2-  به پیامدهای مسئله و خطرات ناشی از آن اشاره کنید؟
3- چرا انجام پژوهش مورد نظر لازم است و با توضیح و ارائه راه حل، اهمیت موضوع طرح و ضرورت آن را توجیه نمائید.
نکته:در جايي خوندم كه نوشته بود بايد  بلافاصله پس از بیان مسئله تمام مخففها و اصطلاحات و منابع مورداستفاده در پائین بیان مسئله توضیح و نوشته شوند.ولي خانم ضيايي در كلاس گفتند كه تعاريف عملياتي بعد از اهداف قرار مي گيرد.
بررسی متون (منابع)
در بررسی متون با مراجعه به کتب، مجلات داخلی و خارجی، تماس با سایر محققین و استفاده از بانکهای الکترونیک داخلی و خارجی می‌توان مروری بر مطالعات سایر محققین در زمینه کار خود یا مشابه آن داشت و با مطالعه آنها از تجربیات و نتایج بدست آمده استفاده کرده و از متدولوژی طرح، روشهای نمونه‌گیری و آتالیزهای آماری آنها در جهت تحقق انجام یک تحقیق مفید و درست بهره برد.
نکته: در پایان این قسمت نیز ذکر منابع ضروری می‌باشد (حداقل 3 منبع)

 
اهداف، سئوالات، فرضیات (با توجه به موضوع پژوهش)
اهداف یک پروژه تحقیقاتی خلاصه آنچه که باید با انجام مطالعه به آن برسیم را بیان میکند.

1- هدف کلی:
آنچه که مطالعه به طور کلی به آن دست خواهد یافت را هدف کلی می‌گویند و هدف کلی در واقع همان عنوان مطالعه است با این تفاوت که با لغتهای قابل اندازه‌گیری مثل «تعیین یا شناخت» که معنی و کاربرد دقیق و واضحتری دارند شروع میشود.
مثال: عنوان موضوع: بررسی میزان  تماشای برنامه های تلویزیونی در روستای مشک آباد استان آذربایجان غربی  در سال 1387

2- اهداف اختصاصی (یا ویژه یا جزیی): این اهداف باید واقع‌بینانه مطرح شده و به آنچه که مطالعه برای حل آن طرح‌ریزی شده متمرکز باشند.
اهداف جزئی در واقع جزئی از هدف کلی بوده و اگر به خوبی تنظیم شوند ما را هم چنین به طراحی روش تحقیق و نحوه گردآوری، تجزیه و تحلیل و تفسیر داده‌ها هدایت خواهند نمود.
هدف جزئی:
نباید از قالب هدف کلی خارج بوده و باید به جنبه‌های اساسی مطالعه محدود باشد.
در اهداف جزئی هم باید از افعالی نظیر تعیین کردن، مقایسه‌کردن، اثبات‌کردن، محاسبه‌کردن و برقرارکردن استفاده کرد و از به کارگیری افعال مبهم نظیر فهمیدن، مطالعه کردن و اذعان کردن دوری نمود.
مثال: : بررسی میزان  تماشای برنامه های تلویزیونی در روستای مشک آباد استان آذربایجان غربی  در سال 1387  می توان چنین بیان کرد:
1
ـ تعیین میزان تماشای برنامه های تلویزیونی روستای مشک آباد استان آذربایجان غربی بر حسب جنس
2
ـ تعیین میزان  تماشای برنامه های تلویزیونی در روستای مشک آباد استان آذربایجان غربی  در سال 1387 بر حسب میزان تحصیلات

ذکر سئوالات تحقیق و فرضیات:
در یک مطالعه توصیفی اهداف توصیفی به سئوالات توصیفی تبدیل میشوند که معمولاً جواب آنها عدد می‌باشد.
مثال: میزان تماشای برنامه های تلویزیونی مشک آباد استان آذربایجان غربی  در سال 1387 بر حسب جنس چقدر است؟ در یک مطالعه تحلیلی اهداف تحلیلی به فرضیات تبدیل می‌شوند و یک فرضیه توضیح یا پیش‌گوئی این مسئله است که چرا یک یا چند عامل، عوامل دیگر را تحت تأثیر قرار میدهند.
مثال: تماشای برنامه های تلویزیونی در افراد بی‌سواد بیشتر از افراد تحصیل کرده است.
متدولوژی تحقیق:
در این بخش نوع مطالعه (توصیفی یا تحلیلی)، جامعه موردنظر که تحقیق بر روی آنها صورت می‌گیرد را ذکر می‌کنیم در این مرحله بهتر است با کمک مشاور آمار یا مشاور روش تحقیق آگاه به تجزیه و تحلیل داده‌ها حجم نمونه و آنالیزهای آماری را مشخص کنیم و لازم نیست فرد مهارت لازم در این زمینه را داشته باشد.